Yağ ve titreşim analizi standartları
Bu sayfada yağ ve titreşim analizinde en sık başvurulan ISO ve ASTM standartlarını özetliyoruz. Her standardın kapsamını, güncel durumunu ve ölçümlerimizle ilişkisini yazıyoruz. Standart metinleri ve tabloları ISO ve ASTM'ye aittir. Burada kendi ifademizle hazırladığımız özetler ve resmî sayfalara bağlantılar yer alır.
Titreşim standartları
| Standart | Kapsam | Durum | Ölçümlerimizle ilişkisi |
|---|---|---|---|
| ISO 20816-3 | 15 kW üstü, 120–30 000 dev/dk endüstriyel makinelerde (motor, fan, kompresör gibi) titreşimin değerlendirilmesi | 2022 baskısı yürürlüktedir. Yeni baskı hazırlanıyor. | Titreşim şiddeti (RMS hız) için başvuru çerçevemizdir. |
| ISO 10816-7 | 1 kW üstü rotodinamik pompalarda titreşim değerlendirmesi | 2009 baskısı yürürlüktedir. | Pompalarda esas aldığımız standarttır. |
| ISO 10816-3 | Endüstriyel makine titreşimi (eski seri) | Geri çekildi. Yerini ISO 20816-3 aldı. | Sahada hâlâ sık anılır. |
| ISO 20816-1 | Makine titreşimini ölçmenin ve değerlendirmenin genel ilkeleri | 2016 baskısı yürürlüktedir. Yeni baskı hazırlanıyor. | Genel çerçevedir. |
| ISO 13373-1 | Durum izleme için titreşim ölçümü, sensör seçimi ve yeri, sürekli ve periyodik izleme | 2002 baskısı yürürlüktedir. | Sürekli izleme ve sensör yeri yaklaşımımızın dayanağıdır. |
Yağ analizi standartları
| Standart | Kapsam | Durum | Ölçümlerimizle ilişkisi |
|---|---|---|---|
| ISO 17359 | Makineler için durum izleme programı kurmanın genel adımları | 2018 baskısı yürürlüktedir. | Parametre, alarm ve trend mantığımızın dayanağıdır. |
| ISO 14830-1 | Yağlama ve hidrolik yağ analizine dayalı durum izleme kılavuzu | 2019 baskısı yürürlüktedir. | Yağ izlemenin genel çerçevesidir. |
| ISO 4406 | Yağdaki katı partikül kirliliğinin üç sayılı kodla (ör. 18/16/13) ifade edilmesi | 2021 baskısı yürürlüktedir. | Online partikül sayacı bu kodu verir. |
| ISO 3448 | Endüstriyel yağlar için viskozite sınıfları (ISO VG) | 1992 baskısı yürürlüktedir. | Ölçülen viskoziteyi yorumlamanın başlangıç noktasıdır. |
| ISO 3104 · ASTM D445 | Laboratuvarda kinematik viskozite tayini (cam kılcal viskozimetre) | Yürürlüktedir. | Laboratuvar referansıdır. Sensörün ölçüm yöntemi farklıdır. |
| ISO 12937 · ASTM D6304 | Yağdaki suyun Karl Fischer yöntemiyle laboratuvarda tayini | Yürürlüktedir. | Laboratuvar referansıdır. Sensör ppm ve su aktivitesi verir. |
| ASTM D664 · ASTM D2896 | Asit sayısı (TAN) ve baz sayısı (TBN) | Yürürlüktedir. | Biz ölçmeyiz. Laboratuvarda yapılır. |
| ASTM D7720 | Yağ analizi verisinde alarm limitlerinin istatistiksel olarak belirlenmesi | Yürürlüktedir. | Alarm eşiği mantığımızla örtüşür. |
ISO VG viskozite sınıfları
ISO VG sınıf numarası, yağın 40 °C'deki kinematik viskozitesinin orta noktasıdır (cSt). İzin verilen aralık ±%10'dur. Türbinlerde en yaygın sınıflar VG 32, 46 ve 68'dir. Bütün sınıflar ve ekipmana göre kullanım için ISO VG viskozite sınıfları tablosuna bakın.
| Sınıf | Orta nokta (40 °C) | Aralık (40 °C) |
|---|---|---|
| ISO VG 32 | 32 cSt | 28,8–35,2 cSt |
| ISO VG 46 | 46 cSt | 41,4–50,6 cSt |
| ISO VG 68 | 68 cSt | 61,2–74,8 cSt |
Hatta takılı sensör viskoziteyi yağın o anki sıcaklığında ölçer. Bu yüzden okunan değer etiketteki VG sayısıyla doğrudan karşılaştırılmaz. Değerlendirmede aynı makinedeki değişimin trendi esas alınır.
Alarm limitini nasıl belirleriz?
Kamu kaynaklarında her makine için geçerli tek bir limit yoktur. Örneğin viskozite değişimi için farklı rehberler farklı yüzdeler verir. Bu yüzden eşiği makinenin kendi taban çizgisinden belirleriz. Önce normal çalışmadaki değerleri kaydederiz. Eşiği bu değerlerin yeterince üstüne koyarız ve trendi izleriz. Yağ ilavesinden sonra taban çizgisini yeniden alırız (ABD USACE EM 1110-2-1424).
Not: Ürünlerimiz bu standartlara uyum beyanı taşımaz. Standartları burada başvuru çerçevesi olarak anıyoruz. Standart bilgilerini 29.09.2026 tarihinde resmî sayfalardan kontrol ettik. Standartlar değiştikçe bu sayfayı güncelleriz.
Standartların makineye uygulanması teklif görüşmesinde ele alınır.